ಕನ್ನಡದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾದ ಡಾ. ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ 'ಪರ್ವ' ಕೃತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕೃತಿ. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪವಾಡಗಳಿಲ್ಲ, ದೈವಾಂಶ ಸಂಭೂತರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ರಕ್ತಮಾಂಸದ ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು 'ಇತಿಹಾಸ'ವಾಗಿ ಮತ್ತು 'ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ'ದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.
೧. ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಭೈರಪ್ಪನವರು ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದಕ್ಷಿಣದವರೆಗೆ ಆ ಕಾಲದ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವೇ 'ಪರ್ವ' - ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ.
೨. ದೈವತ್ವದಿಂದ ಮಾನವತ್ವಕ್ಕೆ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭಗವಂತನನ್ನಾಗಿ, ಪಾಂಡವರನ್ನು ಧರ್ಮದ ಅವತಾರಗಳನ್ನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ 'ಪರ್ವ'ದಲ್ಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯರು.
ಕೃಷ್ಣ: ಇಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ಯಾವುದೇ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಹಿಡಿದು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ (Diplomat). ಯಾದವ ಕುಲದ ಅಳಿವು-ಉಳಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವ, ಪಾಂಡವರ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಂಬಲಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ.
ಪಾಂಡವರು: ಐವರು ಪತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದ್ರೌಪದಿಯ ಆಂತರಿಕ ಬೇಸರ, ಧರ್ಮರಾಯನ ಜೂಜಿನ ಚಟ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಂಸೆ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೈಜವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ.
೩. ನಿಯೋಗ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವಂಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವ
ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮವೆಂದರೆ 'ನಿಯೋಗ' ಪದ್ಧತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಅಂದು ವಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಪರಪುರುಷರಿಂದ ಸಂತಾನ ಪಡೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಕುಂತಿ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿ ಹೇಗೆ ಸಂತಾನ ಪಡೆದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಭೈರಪ್ಪನವರು ಯಾವುದೇ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ, ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಂಡವರು ಪಾಂಡುವಿನ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ ಎಂಬ ಸತ್ಯವು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೌರವರೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಗಹನವಾದ ಚರ್ಚೆ.
೪. ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳ ಘನತೆ ಮತ್ತು ನೋವು
'ಪರ್ವ' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಮಹತ್ವ ಅಪಾರ.
ಕುಂತಿ: ಇಡೀ ಕಾದಂಬರಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು ಅವಳು. ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ತಂದುಕೊಡಲು ಅವಳು ಪಡುವ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅವಳು ಅನುಭವಿಸುವ ಏಕಾಂತದ ನೋವು ಓದುಗರ ಕಣ್ಣು ಒದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದ್ರೌಪದಿ: ಐವರು ಪತಿಗಳಿದ್ದರೂ ಆಕೆ ಅನುಭವಿಸುವ ಅಪಮಾನ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತು. ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಮಹಾಭಾರತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಗಾಂಧಾರಿ: ಕುರು ವಂಶದ ನಾಶವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಗಾಂಧಾರಿಯ ಪಾತ್ರ ಮರುಕ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
೫. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಭೀಕರತೆ
ಯುದ್ಧವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ವೀರರ ಸಾಹಸವಲ್ಲ, ಅದು ಸಾವು ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಸ್ಮಶಾನ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು 'ಪರ್ವ' ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ಹಸಿವು, ರೋಗಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾವು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ವಿಧವೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಭೈರಪ್ಪನವರು ವಿವರಿಸಿರುವ ರೀತಿ ಮೈ ನಡುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ಗೆದ್ದರೂ, ಅದು 'ಗೆಲುವಲ್ಲ' ಎಂಬುದು ಓದುಗರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
೬. ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಮಂಥನ
'ಪರ್ವ' ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಬೇಕೆ?
ಧರ್ಮವೆಂದರೇನು? ಅದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಉದ್ದೇಶವೇನು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯೂ ವೈಚಾರಿಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆರ್ಯರ ಮೂಲ, ದಾಸ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಲೇಖಕರು ಆಳವಾದ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
೭. ಕಾದಂಬರಿಯ ಅಂತ್ಯ: ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ
ಕಾದಂಬರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ 'ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ'ದ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಬದುಕು ಒಂದು ವರ್ತುಲ, ಎಲ್ಲವೂ ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವೇದಾಂತದ ಸಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದ್ರೌಪದಿ ಮತ್ತು ಭೀಮರ ನಡುವಿನ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.
ತೀರ್ಮಾನ
'ಪರ್ವ' ಕಾದಂಬರಿಯು ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್. ಇದು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಯಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ ಇದು.
ಲೇಖಕರ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿ:
ಡಾ. ಎಸ್.ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರು ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಲೇಖನ ಶೈಲಿಯು ನೇರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
